اهمیت گونه شناسی طراحی شهری ( جان لنگ)

در فلسفه علم سه نوع مفهوم وجود دارد، مفهوم کیفی مفهوم نسبی مفهوم کمی، اگر مثلا  در روز بهاری از جمله "امروز هوا گرم است" استفاده کنیم این مفهوم کاملا کیفی است و اگر از جمله " امروز هوا از دیروز گرمتر شده است" استفاده کنیم مفهوم " گرمتر یک مفهوم نسبی است که البته به ما نمی گوید که وضع هوا دقیقا چگونه است، اما اگر جمله " امروز درجه هوا 29 است" را به کار ببریک با یک مفهوم کمی طرفیم! لازم به ذکر است که مفاهیم کمی هیچگونه " حقیقت ذاتی" ندارند و صرفا از قرار داد ها وقوانین خاصی پیروی می کنند، که مفاهیم نسبی را به خوبی پوشش می دهند، اینکه این جسم از آن سنگین تر و یا گرمتر است مقدمه و لازمه تدوین مفهوم وزن و دما است....

بسیاری از شهرسازان از مفاهیم فلسفه علم و هر چیزی که " زیادی" منطقی باشد فرار می کنند و با جملاتی مانند اینکه انسان عدد نیست خود را توجیه می کنند، قطعا انسان عدد نیست اما آیا درجه حرارت و گرما و وزن عدد هستند ؟؟! اما اینکه به روشمندی برسیم نباید خیلی هم ترسناک باشد! کماکان دست طراحان برای بلند پروازی باز است! در این نوشته سعی دارم که نشان دهم مفاهیم نسبی تا چه حد می توانند در طراحی شهری مفید باشند!

ممکن است از دوستی در مورد وزن یک جسم سوال کنیم، اگر او بگوید این جسم سنگین است آیا به ما اطلاعاتی داده است؟؟ اما اگر او بگوید این جسم( مثلا بسته ارسالی!) از یک شیشه یک لیتری( می تواند از مفهوم لیتر استفاده نکند)  سنگین تر و از دو تای آن سبکتر، حال ما در مورد وزن و سنگینی این بسته تا حدود زیادی اطلاعات کسب می کنیم.

گونه بندی جان لنگ برای طراحی شهری ازین جهت اهمیت دارد که تا حدود زیادی مفاهیم نسبی تولید می کند، مثلا می توانیم بگوییم " طراحی شهری که از نظر فرآیند کامل است به قدرت مرکزی بیشتر وابسته است تا طراحی شهری هماهنگ و قطعه قطعه و محرک"  و یا اینکه "در حالت کلی طراحی شهری هماهنگ از طراحی شهری کامل و قطعه فطعه زمانبر تر است" ( شاید بتوانیم گونه ها را از نظر زمانبر بودن رده بندی کنیم:کامل،محرک،قطعه فطعه،هماهنگ)  حال اگر این مفاهیم را در اختیار نداشیم باید جملات زیر را به کار می بردیم " طراحی شهری در طیف فعالت های خود می تواند در بازه های زمانی مختلفی به بار بنشیند!" و یا اینکه طراحی شهری گاهی به قدرت مرکزی وابسته است و گاهی خیر" این جملات از نظر ارزش ممکن است درست باشند اما اطلاعات کمتری در اختیار ما می گذارند. در جملات گروه دوم نمی توانیم از واژه " تر " در ارتباط با مفاهیم استفاده کنیم!

/ 13 نظر / 75 بازدید
نمایش نظرات قبلی
هومن

و هر چیز ژرفی لزوما مبهم !!!

يک دوست

هومن عزيز سلام اين پست خيلی مهمی است.و ارزش آن را دارد که به تفضيل در مورد ان بنويسی. يکی از تمايزات دوتايی معمول .تمايز کمی ـ کيفی است که مورد بدفهمی وسيعی قرار گرفته است. بیشتر افراد اشتباهن از این تمایز نوعی دوگانگی مثل دوگانه های مادی ـ معنوی یا این جهانی ـ آن جهانی یا حداقل ذهن ـ بدن را در نظر دارند. نکته ديگر اين است که استفاده از کلمه ؛نسبی؛ ممکن است موجی بدفهمی شود. به نظر میرسد همان کلمه { نسبت } مقصود را بهتر معرفی کند. می دانیم که منطق نسبتی در حوزه ریاضی و منطق وسیعن بحث شده است. در مورد { ...سه نوع مفهوم ...کمی ـکيفی و نسبی...} نکته ای وجود دارد. که نياز به توضيح وجود دارد.استفاده از کلمه ؛نوع؛ به معنی طبقه بندی اشيائ يا مفاهيم در دسته های مختلف است به نحويکه اعضا يک طبقه فقط عضو همان طبقه باشند. و همزمان عضو طبقه يا دسته ديگر يا نوع ديگر نباشند. و اين کار را تعريف انجام ميدهد. و ميگويند تعريف بايد جامع و مانع باشد.اجازه بده اشاره کنم که کمی ـ کيفی ـ نسبی سه نوع مفهوم نيستند.

يک دوست

ادامه بر اساس مثال هايی که زده ای نيز اين نکته آشکار ميشود که نسبت ؛روشی ؛ است برای مرتب کردن يا ترتيب بين اعضا يک دسته و طبقه و يا بين دسته ها وطبقه ها.در حاليکه کمی و کيفی تمايزی است ذهنی بين چيز ها و مفاهيم. نکته بسيار جالب و بااهميت آوردن اين مباحث به حوزه طراحی شهری ـ شهرسازی يا معماری است. و بيان ساده و روشن منطق دسته بندی و طبقه بندی اشيائ و مفاهيم در اين حوزه ها ست. برای ؛يک دوست ؛ پایینی هم بگويم که مبهم و ژرف به منطق زبان ما مربوطند و نه به چيز ها.

فضای رويداد

دوست عزیز لطفا با نظرات سازنده خود، میزبان بعدی ضیافت معماری را همراهی کنید و در صورت امکان با دعوت از تمام دوستان خود، آنها را به مشارکت هرچه بیشتر در ضیافت معماری چهارم ترغیب نمایید. با امید به گسترش هرچه بیشتر دامنه ضیافت های معماری.

شفق

سلام چه خبر از شهر و شهرسازی؟

احسان

سايت شما عالی بود لطفا از سايت من درباره معماری ديدن و نظرتون رو بگيد با تشکر. به کمک شما نياز دارم.

علیرضا

برای اولین بار وارد اینجا شدم و لذت بردم . فضای علمی وپاکیزه ای برای گفتگو بوجود آورده اید . به تفصیل خدمت میرسیم

م.ميرغلامی

دوست عزیز, نظر به اینکه تا چند روز دیگر (15 بهمن ماه) کلبه ایرانشهر پذیرای میهمانان عزیز ضیافت چهارم خواهد بود خواهشمند است تا در اسرع وقت با ارائه انتخاب خود از موضوعات ذیل ما را در برگزاری هر چه با شکوه تر این ضیافت یاری کنید. 1- خیابان: خوانشی نو 2-معماری , سبک و مد 3-ایران: جهانی شدن و مساله معماری 4-معماری و سایر هنرها : سینما در صورت مشکل در کامنت گذاری می توانید نظراتتان را به این ایمیل بفرستید. m.mirgholami@pgrad.unimelb.edu.au پیشاپیش دستتان را می فشارم مرتضی http://urbatecture.blogspot.com

م.ميرغلامی

دوست عزیز, شما به ضیافت چهارم معماری با موضوع خیابان دعوت می شوید. امیدواریم تا با حضور گرمتان محفل ما را صفائی دو چندان ببخشید. خواهشمند است لینک مطالب تان را تا سه هفته آینده (7 اسفند) به وبلاگ ایرانشهر http://urbatecture.blogspot.com یا این ایمیل بفرستید. m.mirgholami@pgrad.unimelb.edu.au موفق باشید. منتظر تان هستم مرتضی

احمدرضا سلیمانی

سلام به نوشته هايت که نگريستم پنداشتم چه خوب بود که ... مطلب جالبی بود . استفاده کردم . در صورت تمايل به تبادل لينک به من خبر بديد . خوشحال ميشم . و باعث افتخارم خواهد بود .