از بی همستان تا با همستان

هر مفهوم جدیدی باید در پی رفع نیازی و حل مسئله ای پدید آید در غیر اینصورت بداعت آن به خودی خود ارزش محسوب نمی شود، در ایران از نگاه جامعه شناسی و انسان شناسی مفهوم شهر تحقق کامل نیافته است رفتار ها سازمان ها و نظم یک شهر آن چیزی نیست که مثلا در تهران وجود دارد از این نگاه شهرهای یران روستا شهر هستند یا روستاهایی که خیلی بزرگ شدند، اما این صورت شهر داشتن هم لاجرم وجوه محتوایی شهریت را هم برای مردم تا حدودی فراهم می کند. به نظر می آید که این فرایند در حال حاضر در حال انجام است.در حالت کلی تر هم در نگاه جامعه شناسانه و هم در نگاه باقی علوم مرتبط با سکونت گاههای انسانی وجوه عدیده مشترکی میان شهر و روستا وجود دارد، برخی این انتقاد را به شهرسازی وارد می کنند که حیطه عمل خود را به شهر محدود کرده است و برای طراحی روستا آماده نیست.

در ایران که روستاها و شهرها برخی وجوه قوی تر مشترک دارند برخی از مسائل و مشترکات نیاز به بررسی دارد که به سبب ویژگی صورت مسئله جواب مشخصی در ادبیات جهانی برای آن وجود ندارد. به نظر من مفهوم با همستام مفهومی کارآمد در این چارچوب است که خوب وجوهی از مدینه انسانی را نمایان می کند و در عین حال به شهر و روستا هم محدود نیست، انسانهایی که در کنار هم قرار می گیرند لزوما با هم نیستند هرچند در برخی شرایط همین انسان ها می توانند باهم باشند، فیلمهایی که نمونه های بی انتهای آن از صداو سیما پخش می شود و جمعیتی در هواپیما  یا اتوبوس یا کشتی و هر جای دیگر برای رفع مسئله ای باهم می شوند نمونه ای از این شرایط است، این باهم بودن اما متفاوت از باهم بودنی فعال است. این با هم بودن  وجهه پایین و موقت باهم بودن انسان هایست. بعد از اینکه مسئله تمام شد انسانها این با هم بودن را تمام می کنند و چند رابطه و خاطره از آن باقی می ماند، این موضوع که هم مهندس توسلی و هم دکتر عندلیب در کتابهایشان آورده اند که چون ایرانیان برای جنگ توانستند باهم باشند و جهاد کنند برای ارتقای شهر ها هم می توانند با هم باشند از این منظر ایران اساسی دارد.  و شاید هم به همین دلیل تا کنون این رویکرد جهادی موفق نبوده است.

باهمستانی که مصداق مدینه انسانی است اما باهمستانی فعال است که افراد جبرا از حقوق خود نمی گذرند و از روی انتخاب با هم می باشند. این باهمستان جنبه آرمانی و ایده الی دارد همان سی مرغی که در طلب سیمرغ بودنند مثالی از جنبه آرمانی اینگونه با هم بودن است. اما شهر ها و روستاهای فعلی ایران در حال حاضر بیشتر بی همستان است و اگر هم در تاریخ معاصر باهم بودنی بوده است بیشتر به وجهه منفعل با هم بودن نسبت داشته است.

بی شک یکی از مسائل بسیار مهم سکونت گاههای ایران این مشکل اجتماعی است اما باید به عنوان هدف گیری آننمونه فعال بیشتر مورد توجه صاحب نظران واقع شود.

 

/ 1 نظر / 18 بازدید
آزاده

سلام هومن به نکته مهمی اشاره کردی ... با همستان تعبیر زیبایی است آنچه سالهاست از شهر ایرانی رخت بسته