معرفی کتاب: طراحی شهری هنر نو کردن ساختار شهر(محمود توسلی)

  بسیاری مهندس محمود توسلی را به تکراری نوشتن متهم می کنند اما در مورد این کتاب تجربه شخصی من آنست که آنان که این کتاب را نخوانده اند بیشتر این حرف را می زنند و بسیاری هم به کهنه بودن منابع ایشان اشاره می کنند مسئله ای که در مورد کتاب آخرشان به هیچ وجه صدق نمی کند، این کتاب ویژگی های مثبت فراوانی دارد اول اینکه به طور قطع قوی ترین گرافیک را در میان کتاب های تالیفی شهرسازی در ایران را داراست، کیفیت اسکیس ها صفحه بندی و ترکیب نوشته و تصاویر یک سر و گردن بالاتر از کارهای معمول است، جالب اینجاست که حتی از کتابی که برای اسکیس در طراحی شهری تالیف شده است قوی تر می باشد که آنجا بسیاری متنها واضح نیست، براستی مسئله بیان تصویری در میان نوشته های این حوزه در ایران بسیار ضعیف است که با توجه به اهمیت این موضوع قطعا  این فراموشی نتیجه منفی در میان متخصصان دارد.  کتاب "طراحی شهری" علاوه بر این، قطعه آخر از تحقیقات بیش از سی ساله نویسنده آن است ازین جهت جریانمندی ارزشمندی در میان این آثار وجود دارد، در شرایطی که بسیاری از متخصصان از این شاخه به آن شاخه می پرند این جریان هاست که اهمیت فرآوانی دارد، حاصل این تلاش ها در کتاب به صورت مختصر توضیح داده شده است. نکته مهم در مورد این جریان بومی بودن موضوع آن است، در ایران نمی دانم به چه دلیلی متخصصان تلاش فرآوانی در تالیف کتابهایی دارند که به توضیح جریان ها و فکرها و آثار کشور های پیشرفته بپردازد که معمولا در مقدمه آن از کمبود منابع شکایت کنند! و برای خواننده هم معمولا سخت است که ان دسته از کتاب ها را جمع آوری نبیند! اما این کتاب برای ایران است به تاریخ شهر ایران نظر دارد و به دنبال راه حلی برای مسائلی مانند فرسودگی بافت شهری و نبود فضای شهری در ایران است.

در مقدمه این کتاب موضوعی بسیار با اهمیت که گویا در نقطه کور دید متخصصان بوده است و همچنان هم هست مطرح شده است، نسبت میان دانش طراحی شهری و مسائل شهری ایران، آیا می توان از دانش غربی ها (من شخصا با این واژه مشکل دارم) بهبود وضعیت ایران استفاده کرد ؟  بررسی جریان های تاثیر گذار در طراحی شهری مقدمه ارائه جواب مولف در این کتاب است.با وجود اینکه مولف از بسیاری مسائل سربسته عبور کرده اما بسیاری از زمینه های تحقیق به یمن وسعت مباحث مطرح شده معرفی شده اند، مسئله زمین شهری در ایران مسئله شناخت تاریخی شهر های ایران و اینکه در کدام شهر های ایران این شناخت ممکن است را می توان در صفحات این کتاب پیدا کرد.

طراحی شهری را منابع معتبر معمولا با نمونه موردی معرفی می کنند، کتاب های طراحی شهری در ایران هم از این مهم غافل نبوده اند اما در این کتاب چهار نمونه موردی که البته همه آنهادر کتاب های قبلی ایشان هم معرفی شده بود باز نویسی شده است. البته بدون شک بهتر بود که نمونه موردی جدیدی هم به این مجموعه اضافه می شد اما آیا گفتن این مسئله به اندازه انجام دادنش سخت است؟!!

در نهایت هیچ نوشته ای بی نقص نیست، این کتاب در برخی موارد به نظر می رسد بسیار خلاصه نوشته شده ست، ازین جهت خواندنده بی دقت بسیاری از مفاهیم را نخواهد دید به خصوص اینکه لحن کتاب کمی غیر رسمی است. البته مهمترین انتقاد به این کتاب توزیع آن است، چون ناشر کتاب نویسنده است (احتمالا به خاطر دقت در کیفیت چاپ) این کتاب را از بسیاری کتاب فروشی ها نمی توان خرید مثلا پرهام که شناخته شده ترین فروشنده کتابهای معماری و طراحی شهری است این کتاب را ندارد اما می توان این کتاب را از پیام و از دانشکده هنرهای زیبا تهییه کرد ، البته تیراژ پایین هم مشکلی است که احتمالا به زودی بروز پیدا می کند.

 

معرفی دیگری از ابن کتاب

/ 7 نظر / 15 بازدید
مریم

ممنون از معرفی این کتاب.امیدوارم دوستان شهرساز با نگاهی بسته دهان به شکایتهای بی اساس مبنی بر تکراری بودن کتاب نزنند.همانطور که اشاره شده نکته اساسی در این کتاب جریان مند بودن هدف نویسنده است و پرداختن به مسایل ایران نکته ایست که از چشم بسیاری پنهان مانده.این کتاب جزو ارزشمندترین کتابهای تالیفی طراحی شهری ایران است.

بی نام

البته یک خواهشی هم من اضافه می کنم که علاوه بر نکته ای که (مریم) گفت اینطرف جریان رو هم نگاه کنیم. باز سیل طرفداری های عوامانه از کتابی که داعیه علمی بودن دارد نشود. متاسفانه دردی که طراحی شهری آکادمیک اونجا (البته اگر چنین چیزی اونجا وجود داشته باشد..من از اینجا خیلی خوشبینم!) همواره گرفتارش بوده است..بیشتر درگیر اسم ها است تا خود کار..امری که در جامعه آکادمیک دنیا واژه rediculous برای این ویژگی استفاده می کنند..هرگونه پابلیش علمی می بایست نقد شود و نکات ضعف و قوت آن مشخص شود..امری که تا زمانیکه اونجا بودم به هیچ وجه در طراحی شهری ندیدم..بزرگواران وطنی گاها مدعی بودند که با کتابی که نوشته اند کلیه ی مباحث را حل کرده و دیگر حرفی برای گفتن نیست!..

هومن فروغمند اعرابی

با سلام خدمت بی نام تا وقتی کتاب خوانده نشود و خیلی ها از وجودش خبر نداشته باشند نقد عمومی آن نا بهنگام می نماید. البته من هم به این کتاب نقد دارم اما نقد اصولی باید بر اساس دانش باشد. این کتاب به هیچ وجه مانند برخی کتاب ها که اشاره کردید ادعای عجیب و غریبی ندارد و نقدش بر عهده دیگران و ماهاست اما در کل ارزیابی من این بوده است که برخورد مخاطبان بیشتر نیاز به نقد دارد که آن را ندیده تکراری می دانند و یا ندیده پر ادعا می خوانند . در نهایت نفس تذکر دوری جستن از تملق در شرابط ایران بسیار ارزشمند و نگرانی بجایی است

بی نام

با تشکر از جوابتان. ولی باید این نکته را اضافه کنم که منظور بنده نقد نخوانده ی کتاب و ندیده ی اون نبود..بالاخره در طی سالیانی که در محیط های آکادمیک بوده ام می دانم که نباید نوشته ای را قبل از خواندن نقد کرد! لذا متاسفانه منظور شما را از این تذکر درک نمی کنم..در واقع به خودم شک کرده ام که بعد از ساعت های زیادی بیداری کشیدن در راستای پژوهش در فیلدی که به آن شدیدا علاقه دارمف هنوز معنای اینکه اول باید کتاب را خواند بعد نقد کرد را درست متوجه نشده ام.. درهرحال دوستانی که باید متوجه منظور بنده و دغدغه من شده باشند من جمله خود شما به نظرم همین جملات برایشان کفایت می کند..متاسفانه طراحی شهری آکادمیک (باز هم تکرار می کنم که مطمئن نیستم همچین چیزی در ایران هنوز بوجود آمده باشد لیکن خوشبینم در این مدت که نیستم ایجاد شده باشد!) اسیر برخی سیاه بازی ها و حرف های بی سند و مدرک علمی و برخی منیت ها و متاسفانه حمایت کورکورانه شعبان بی مخ های رشته (البته شع بان بی مخهایی که جیب هاشون پر پوله) از افراد و اسامی است ...در این طراحی شهری برای استاد شدن کافی است کتاب سیمای شهر پروفسور لینچ رو خونده باشی و نیز بدونی که ماژیک اشتن

بی نام

ادامه... ونیز بدونی که تفاوت ماژیک اشتنباخ با ما}یک تاچ در شیت بندی چیه!! (من اصلا علاقه ای به شرکت در بحث های طراحی شهری مرتبط با ایران نیستم چون واقعا برایم متاثرکننده است. من بیشتر از هر چیز شرمنده عطش دانشجویان مستعد طراحی شهری در اون دانشگاه ها می شوم که در زیر سایه تدریس های غیرعلمی و بی اخلاقی های حاکم بر محیط آکادمیک این رشته در ایران یا تباه می شوند و یا اینکه به بیراهه می روند.) به هرحال به دوستانم میگم که واقعا آنچیزی که تحت این عنوان در ایران تدریس میشه با اون چیزی که در محیط های علمی روز دنیا دنبال میشه زمین تا آسمان فرق داره... سربلند باشید

هومن فروغمند اعرابی

در کلیت وضعیت با شما موافقم که وضعیت این دانش و وضعیت اخلاق علمی در مجموع خوب نیست اما اینکه با یک چوب همه را بزنیم ضایع کردن حق آن معدود کسانی است که شاید تلاش دیگری دارند. تذکر بنده ازین جانب بود که نقد شما کلیست و لزوما مربوط به کتابی خاص نمی شود. با تشکر

هومن

گفتم خوانده شدن کتاب نه اینکه جناب عالی بخوانید منظورم خوانده شدن کتاب توسط جامعه علمی بود برای نقد و ادراک عمومی و ارزشیابی آن، شماییکه داعیه علمی علمی بودن دارید قاعدتا باید دقت بیشتری در نوشتن داشته باشید و برای نقد کردن کل را فدای جز نکنید