در مورد یک تشبیه   

کتاب آخر جان لنگ بسیار کتاب مهمی است، متن روانی دارد و روش منطقی،ترجمه شدن این کتاب هم بی شک برای جامعه تخصصی مفید است ، بد نیست که چند ترجمه از آن هم در بازار وجود داشته باشد، نکته مهم مسئله مقدمه نویسی  در ترجمه موجود است،  اساسا مقدمه نوشتن دلایل خاض خود را دارد ، قرار نیست در یک مقدمه کاری انجام شود که در یک مقاله باید انجام شود،  مقدمه باید تماما در اختیار متن کتاب باشد و برای فهم آن به مترجمان کمک کند . مقدمه ترجمه فعلی اما اینگونه نیست، البته منظور من مطلب است و نه نویسنده. آقای دکتر سید حسین بحرینی برای من بسیار محترم است، در این بلاگ همواره از ایشان تعریف کردم هر چند انتقاد هم کرده ام چرا که به نظرم شاگرد خوب آن است که انتقاد کند،

نوشتن مطلبی در مورد تاریخ طراحی شهری و یا کارهای انجام شده توسط مترجم در مقدمه یک کتاب موردی سوال انگیز است از طرف دیگر موضوع مهمتر تشبیهی است که در این مقدمه استفاده شده است، به باور مترجم طراحی شهری مانند همان فیل معروف است که در تاریکی هر کس پس از لمس آن برداشتی از آن دارد و همه برداشت ها با هم در تفاوت است، این تشبیه معروف مولانا اما در این مورد خیلی هم درست از آب در نمی آید چون اینجا این سوال مطرح است که آیا اساسا یک فیل وجود دارد یا نه !!

اساسا استفاده از تشبیه در یک متن باید دلیل منطقی خود را داشته باشد، اگر در یک مقاله علمی مثلا طراحی شهری را به یک گل سرخ تشبیه کنیم و هیچ برداشتی از آن نکنیم کار تماما بی ارزش انجام داده ایم، تشبیه فقط در حالتی که به اصللاح منطقی قیاس باشد و آن هم برای استدلال آوردن می تواند در یک متن علمی مطرح شود، مثلا در این استدلال از تشبیه به عنوان ابزار استدلال استفاده شده است، شیشه مانند تریاک مضر است و چون تریاک حرام است شیشه هم حرام است.

اما اینکه طراحی شهری مانند مثال فیل در تاریکی است چه ایرادی دارد ؟ نکته اول اینکه اساسا یک طراحی شهری وجود ندارد و بسیاری از روایت های طراحی شهری با هم در تضاد هستند یا اگر هم وجود دارد هیچ کس از آن خبر ندارد و خبر نداده جز مترجم این کتاب! دوم اینکه نظریه پردازان اساسا به دنبال شناخت طراحی شهری نبوده اند بلکه به دنبال ساخت آن بوده اند و سوم اینکه  نتیجه گیری این تشبیه چیست؟ مگر شکی هست که طراحان شهری به توافق در مورد طراحی شهری نرسیده اند؟ این چه تشبیهی است که موضوع را روشن تر نمی کند؟؟

البته وزن این تشبیه در مقدمه خیلی زیاد نیست و این مقدمه این خوبی را دارد که در مورد ویژگی های کتاب هم در آن بحث شده است اما گفتم اول به دلیل اینکه این نوع تشبیه ها در نوشته های علمی واقعا مسئله رایجی شده است و این کتاب هم کتاب مهمی است این مسئله را مطرح کنم.

لینک
سه‌شنبه ٢۳ تیر ۱۳۸۸ - هومن فروغمند اعرابی